Chụp ảnh hiệu ứng bokeh là gì? Cách tạo hiệu ứng bokeh đẹp

Nếu bạn từng say mê những bức ảnh có nền mờ lung linh và ánh sáng mềm như sương, chắc hẳn đã ít nhất một lần thắc mắc bokeh là gì và tại sao nó lại cuốn hút đến vậy. Hiệu ứng bokeh giúp chủ thể nổi bật và tạo cảm xúc sâu lắng cho từng khung hình. Trong bài viết này, DOF.zone sẽ giúp bạn khám phá trọn vẹn kỹ thuật tạo bokeh đẹp, từ cách chọn ống kính, điều chỉnh ánh sáng cho đến bố cục, để mỗi bức ảnh bạn chụp đều mang nét nghệ thuật riêng.

1. Bokeh là gì?

Bokeh là gì? Đây là một kỹ thuật nhiếp ảnh quen thuộc, tận dụng những nguồn sáng mờ như đèn trang trí, đèn đường hay ánh sáng xa để tạo nên hậu cảnh mềm mịn và lung linh. Khi phần nền được làm mờ có chủ ý, chủ thể trong ảnh sẽ nổi bật và cuốn hút hơn, đồng thời mang đến cảm giác ấm áp và đầy tính nghệ thuật.

Thuật ngữ bokeh bắt nguồn từ tiếng Nhật, mô tả cảm giác về khu vực bị làm mờ trong ảnh. Điểm đặc biệt của hiệu ứng này là những đốm sáng mờ được tạo thành rất đồng đều và có hình dạng đẹp, giúp tấm ảnh trở nên tinh tế. Vì thế, khi hỏi bokeh là gì, nhiều người sẽ hình dung đến một kiểu mờ nền đầy tính thẩm mỹ, chứ không đơn thuần chỉ là mất nét.

Trong nhiếp ảnh hiệu ứng bokeh thể hiện “chất lượng” của phần nằm ngoài vùng lấy nét. Nếu độ sắc nét tập trung ở điểm focus, thì bokeh chính là vẻ đẹp của khu vực nằm ngoài điểm đó. Nhờ cách xử lý ánh sáng và độ sâu trường ảnh, hậu cảnh trở thành một không gian mờ ảo, giúp chủ thể được nhấn mạnh mà vẫn giữ được tổng thể hài hòa. 

 Bokeh là vẻ đẹp của vùng ngoài lấy nét, nơi ánh sáng được làm mờ mềm mại để tạo chiều sâu cho khung hình.

2. Như thế nào là bức ảnh Bokeh tốt?

Để nhận biết một bức ảnh có hiệu ứng đẹp, trước hết cần hiểu bokeh là gì và vai trò của nó trong việc làm nổi bật chủ thể. Một ảnh bokeh tốt sẽ có phần hậu cảnh mờ được xử lý êm, các đốm sáng mềm, không tạo cảm giác gắt hay lộ cạnh. Sự chuyển đổi giữa các vùng sáng tối diễn ra mượt mà, giúp tổng thể trở nên dịu mắt và góp phần tôn chủ thể lên rõ rệt.

Ngoài việc phần nền phải mờ vừa phải và không làm người xem bị phân tâm, một bức ảnh bokeh chất lượng còn đòi hỏi chủ thể phải thật sắc nét. Dù hậu cảnh có được làm mờ sâu đến đâu, vùng lấy nét vẫn giữ được độ chi tiết và không bị kéo nhòe theo nền. Sự cân bằng giữa nét và mờ chính là yếu tố tạo nên một tấm ảnh bokeh đẹp mắt và chuyên nghiệp.

Một bức ảnh bokeh đẹp có hậu cảnh mờ mịn, ánh sáng dịu mắt và chủ thể sắc nét, rõ ràng.

3. Các cách tạo hiệu ứng bokeh siêu đẹp

3.1. Sử dụng khẩu độ lớn

Khi tìm hiểu bokeh là gì, bạn sẽ thấy rằng hiệu ứng này không phụ thuộc vào thân máy ảnh mà chủ yếu đến từ ống kính và cấu trúc quang học. Một trong những cách tạo bokeh đẹp nhất là mở khẩu độ lớn để làm trường ảnh nông hơn, từ đó khiến hậu cảnh mờ đi một cách mềm mại. Khẩu độ càng mở rộng thì vùng nét càng mỏng, giúp những điểm sáng phía sau chuyển thành các đốm bokeh đầy cuốn hút.

Nói đơn giản, chỉ số f càng nhỏ thì khẩu độ càng lớn, và đó chính là chìa khóa để đạt được hiệu ứng bokeh mượt mà. Bạn nên dùng ống kính có khả năng mở khẩu rộng và chuyển máy ảnh sang chế độ ưu tiên khẩu độ (A/Av) để kiểm soát độ mờ nền theo ý muốn. Với cách điều chỉnh này, bạn dễ dàng tạo nên một tấm ảnh có bokeh đẹp, sâu và nổi bật chủ thể.

Khẩu độ mở rộng giúp trường ảnh mỏng hơn, tạo nền mờ sâu và bokeh rõ nét.

3.2. Lựa chọn các điểm có ánh sáng lấp lánh

Khi tìm hiểu bokeh là gì, yếu tố ánh sáng luôn đóng vai trò then chốt trong việc tạo nên hiệu ứng đẹp mắt. Những khu vực có nhiều nguồn sáng nhỏ như phố xá về đêm, đèn xe, đèn trang trí hay ánh đèn giao thông sẽ giúp các đốm bokeh trở nên lung linh và sinh động hơn. Bên cạnh đó, các bề mặt có khả năng phản chiếu ánh sáng như mặt nước, ao hồ hay vũng nước sau mưa cũng là lựa chọn lý tưởng để tạo nên hậu cảnh mờ ảo, đầy cuốn hút. 

Nguồn sáng nhỏ như đèn đường hay ánh phản chiếu giúp bokeh trở nên lung linh và cuốn hút.

3.3. Thu hẹp khoảng cách giữa bạn và đối tượng chụp

Bạn sẽ nhận ra rằng khoảng cách đóng vai trò rất lớn trong việc tạo độ mờ hậu cảnh. Việc tiến gần chủ thể khiến ống kính ưu tiên lấy nét vào đối tượng chính, đồng thời làm độ sâu trường ảnh mỏng đi rõ rệt. Nhờ đó, phần nền phía sau dễ dàng bị làm mờ và tạo cảm giác tách biệt chủ thể khỏi không gian xung quanh.

Cơ chế này khá giống với cách mắt người hoạt động trong đời sống thường ngày. Khi bạn tập trung nhìn một vật ở khoảng cách gần, não bộ sẽ tự động làm mờ những chi tiết phía sau. Ống kính máy ảnh cũng vận hành theo nguyên lý tương tự, giúp hậu cảnh trở nên nhòe nhẹ và mềm hơn khi chủ thể ở gần. 

Tiến gần chủ thể là cách đơn giản để làm hậu cảnh mờ rõ và tách chủ thể khỏi nền.

3.4 Cân nhắc với cả tiền cảnh

Nhiều người thường chỉ chú trọng hậu cảnh khi nhắc đến bokeh là gì, nhưng thực tế tiền cảnh cũng có thể góp phần tạo hiệu ứng ấn tượng. Khi sử dụng khẩu độ lớn và đặt điểm lấy nét hợp lý, các chi tiết nằm phía trước chủ thể có thể được làm mờ nhẹ, giúp khung hình có chiều sâu và cảm giác không gian rõ ràng hơn.

Những bề mặt có khả năng phản chiếu ánh sáng như cửa kính hay cửa sổ thường tạo ra bokeh tiền cảnh khá thú vị. Tuy nhiên, ánh sáng phản xạ đôi khi gây ra những chi tiết thừa không mong muốn. Lúc này, bạn nên điều chỉnh vị trí đứng hoặc lùi máy ảnh lại một chút để kiểm soát hình ảnh phản chiếu trong khung ngắm. 

Tiền cảnh mờ nhẹ giúp khung hình có chiều sâu và tăng cảm giác không gian cho bức ảnh.

3.5 Gia tăng khoảng cách của chủ thể với phần nền phía sau

Nếu hậu cảnh chứa quá nhiều chi tiết phức tạp, hiệu ứng bokeh sẽ khó đạt được sự tinh tế cần thiết. Vì vậy, một trong những cách hiệu quả khi áp dụng bokeh là gì là đặt chủ thể cách xa phông nền phía sau để các chi tiết nền được làm mờ triệt để hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng trong chụp ảnh chân dung, nơi ánh nhìn của người xem cần tập trung hoàn toàn vào nhân vật chính. Khoảng cách hợp lý giữa chủ thể và hậu cảnh sẽ giúp nền ảnh mờ mịn, tránh gây rối mắt và làm nổi bật biểu cảm của đối tượng. 

Chủ thể càng xa hậu cảnh thì hiệu ứng bokeh càng mềm mại và dễ kiểm soát.

3.6 Sử dụng ống kính có tiêu cự dài

Trong trường hợp không thể thay đổi vị trí đứng, việc tăng tiêu cự ống kính là một giải pháp hợp lý để tạo bokeh. Khi tiêu cự dài hơn, độ sâu trường ảnh sẽ giảm, từ đó hậu cảnh dễ bị làm mờ hơn, giúp hiệu ứng bokeh rõ ràng và mềm mại hơn.

Với ống kính zoom, bạn có thể tận dụng mức tiêu cự tối đa để đạt được hiệu quả này. Còn nếu sử dụng ống kính cố định, việc lựa chọn sẵn một tiêu cự dài sẽ giúp bạn kiểm soát bokeh tốt hơn và ổn định hơn trong quá trình chụp. 

Tiêu cự dài giúp giảm độ sâu trường ảnh, tạo bokeh rõ và mượt hơn.

3.7 Sử dụng ống kính dài chất lượng cao

Không phải cứ tiêu cự lớn là bokeh sẽ đẹp, bởi chất lượng quang học của ống kính cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Khi hiểu rõ bokeh là gì, bạn sẽ thấy rằng khả năng kết xuất vùng mờ phụ thuộc rất nhiều vào thiết kế và vật liệu thấu kính.

Hai ống kính có cùng tiêu cự nhưng khác phân khúc có thể cho chất lượng bokeh hoàn toàn khác nhau. Những ống kính cao cấp thường tạo vùng mờ mịn, chuyển sắc tự nhiên hơn so với các ống kính đa dụng, dù cùng mức zoom.

Ống kính chất lượng cao cho vùng mờ đẹp, chuyển sắc tự nhiên và dễ chịu.

3.8 Chú ý đến số lá khẩu của ống kính

Số lượng lá khẩu là yếu tố quan trọng quyết định hình dáng các đốm sáng trong bokeh. Khi nhắc đến bokeh là gì, nhiều nhiếp ảnh gia sẽ quan tâm đến việc khẩu độ có tạo được hình tròn tự nhiên hay không.

Những ống kính có nhiều lá khẩu, thường từ 9 lá trở lên, sẽ giúp vùng mờ trông tròn trịa và mềm mại hơn. Ngược lại, ống kính ít lá khẩu có thể khiến các điểm sáng bị biến dạng thành hình đa giác, làm giảm tính thẩm mỹ của bokeh. 

Ống kính nhiều lá khẩu giúp các đốm bokeh tròn trịa và hài hòa hơn.

3.9 Sử dụng ống kính nhanh nhất có thể

Ống kính “nhanh” là những ống kính có khẩu độ tối đa lớn, cho phép nhiều ánh sáng đi vào cảm biến hơn. Đây cũng là yếu tố quan trọng khi áp dụng bokeh là gì trong thực tế chụp ảnh, đặc biệt trong điều kiện ánh sáng yếu.

Khi khẩu độ mở rộng, máy ảnh cần tăng tốc độ màn trập để cân bằng lượng sáng, từ đó giữ được chất lượng hình ảnh. Nhờ vậy, bạn vừa có thể chụp ảnh sắc nét, vừa tận dụng được hiệu ứng bokeh mờ mịn và giàu tính nghệ thuật. 

Ống kính khẩu lớn cho phép tạo bokeh đẹp ngay cả trong điều kiện thiếu sáng.

Có thể bạn quan tâm:

• Canon R6 Mark III: Máy ảnh đa dụng cho mọi nhiếp ảnh gia
• Review Ricoh GR4 - Máy ảnh gọn nhẹ, tối ưu cho việc di chuyển
• Ra mắt Osmo Action 6: Camera hành động mang bước tiến vượt bậc

Hiểu rõ bokeh là gì và biết cách tận dụng ánh sáng, khoảng cách hay ống kính phù hợp sẽ giúp bạn tạo nên những bức ảnh có chiều sâu và cảm xúc mạnh mẽ hơn. Bokeh là kỹ thuật làm mờ hậu cảnh, là “chất liệu” giúp khung hình trở nên nghệ thuật và giàu tính kể chuyện. Hy vọng những chia sẻ từ DOF.zone sẽ truyền cảm hứng để bạn tự tin sáng tạo và tạo ra những tấm ảnh bokeh thật ấn tượng cho riêng mình.